تغییرات اپی ژنومیک ونقش آن در دیابت مرتبط با چاقی
6 ژوئن 2016- چاقی یک عامل خطر برای ابتلا به دیابت نوع 2 است اما همه ی افراد چاق به بیماری دیابت مبتلا نمی شوند.
در این مطالعه ی جدید که توسط محققان انستیتوی کارولینسکا در سوئد و انستیتوی تحقیقات بهداشتی و پزشکیINSERMدر فرانسه انجام گردید، تغییرات اپی ژنومیک مرتبط با التهاب و دیابت نوع 2 شناسایی شد. این یافته ها درمجله ی Nature Medicineمنتشر گردید. نتایج این تحقیقات نشان می دهد که چگونه تغییرات اپی ژنومیک در طول پیشرفت چاقی می تواند سبب تحریک مقاومت به انسولین و بروز دیابت شود.
حساسیت افراد چاق به مقاومت به انسولین و دیابت متفاوت است، محققان بر این باورند که تغییرات اپی ژنومیک می تواند دلیل مهم این تفاوت ها باشد. تغییرات اپی ژنتیک موجب افزایش یا کاهش بیان ژنها از طریق اتصال انواع مختلفی از علائم شیمیایی به DNAو پروتئین های هیستون که کروماتین را تشکیل می دهند، می گردد. بر خلاف ژنها، تغییرات اپی ژنتیک دینامیک بوده و می توانند تحت تأثیر عوامل زیست محیطی یا عوامل تغذیه ای تغییر کنند.
محققان این تیم به سرپرستی دکتر Treuterو Venteclefیک کمپلکس کو – رپرسور را که می تواند بطور اپی ژنتیکی کروماتین را دچار تغییر کند، بررسی کردند.
این کمپلکس ویژه حاوی GPS2یا G-protein pathway suppressor 2می باشد. در این تحقیق نقش کلیدی کمپلکس GPS2در کنترل اپی ژنتیکی ماکروفاژها مشخص گردید.
ماکروفاژها نقش مرکزی در دفاع ایمنی را بازی می کنند اما همچنین در بروز التهاب خفیف متابولیکی مرتبط با بیماریهای متابولیک از جمله چاقی و دیابت نوع 2 نقش دارند.
در ابتدا محققان تیم Treuterمتوجه شدند که مقدار GPS2در بافت چربی افراد چاق مبتلا به دیابت در مقایسه با افراد غیر دیابتی کاهش می یابد. پس از آن محققان دریافتند این تغییرات مرتبط با چاقی درانسان و موش یکسان است. سپس محققان انستیتوی کارولینسکا موشهایی را پرورش دادند که فاقد GPS2در ماکروفاژهای خود بودند. تغذیه ی این موشها با رژیم غذایی پرچرب نشان داد که موشهایی که دچار این تغییرات ژنتیکی(فاقد GPS2در ماکروفاژهای) شده بودند، بیشتر از موشهای طبیعی چاق نمی شوند. اگر چه در آنها عوارضی نظیر التهاب در بافت چربی، مقاومت سیستمیک به انسولین و کبد چرب با سرعت بیشتری بروز می کند. ویژگی های مذکور، آیینه ای از وضعیت افراد چاق با "متابولیک سالم" در برابر افراد چاق با "متابولیک ناسالم" است.
دکتر Venteclefاز انستیتوی INSERMدر پاریس می گوید: این یافته ها اشاره به ارتباط علی و معلولی قابل برگشت، بین بیان نامناسب ژن و عملکرد این مجموعه ، شدت التهاب بافت چربی و مقاومت سیستمیک به انسولین در جهت ابتلا به دیابت نوع 2 دارد.
دکتر Treuterاز دپارتمان علوم زیستی و تغذیه در انستیتوی کارولینسکا می گوید: این مطالعه ارزش ترکیب مطالعات بروی موش و انسان را برای شناسایی مکانیسمهای مولکولی زمینه ای بیماریها مشخص نمود، بویژه در آزمایشات بر روی موشها شواهد مستحکمی گردآوری گردید که نشان می دهد تغییرات اپی ژنتیکی که در ماکروفاژها و سلولهای چربی بروز می کند، نتیجه ای از عوارض چاقی مرتبط با دیابت نیست بلکه علت تفاوت سلامت متابولیک در افراد چاق است.
محققان بر این باورند که این تغییرات می تواند بخشی از یک حافظه ی اپی ژنتیک باشد که می تواند یک پاسخ التهابی را در شرایط استرس متابولیک مرتبط با چاقی و دیابت سرعت دهد.
منابع:
Nature Medicine, June 2016 DOI: 10.1038/nm.4114
www.sciencedaily.com/releases/2016/06/160606111535.htm